Das polnische Parlament befasste sich vergangene Woche mit dem Tätigkeitsbericht 2018 des Landesrates für Radio und Fernsehen (KRRiT) sowie des im Jahr 2017 nach der Novellierung des Gesetzes über Rundfunk und Fernsehen gegründeten Rates für nationale Medien.

 

Poseł MN Ryszard Galla walczy o dostęp do mediów publicznych w Polsce w imieniu wszystkich mniejszości narodowych i etnicznych.
D. Der Sejmabgeordnete der Deutschen Minderheit Ryszard Galla setzt sich stellvertretend für alle nationalen und ethnischen Minderheiten in Polen vehement für den Zugang zu öffentlich-rechtlichen Medien ein.
Foto: J. Stemplewski

 

Die Debatte war heftig, denn die parlamentarische Opposition hatte wie immer unzählige Einwände zur Arbeit des KRRiT, derjenigen Behörde, die für den Betrieb öffentlich-rechtlicher Medien, also des Polnischen Fernsehens (TVP) und des Polnischen Radios, zuständig ist. Einer dieser Einwände lautete: mangelnde Objektivität! Bei der Gelegenheit thematisierte der Abgeordnete der deutschen Minderheit Ryszard Galla den Auftrag öffentlich-rechtlicher Medien in Bezug auf die nationalen und ethnischen Minderheiten in Polen.

 

 

Bildung wichtig

Das Thema war ja bereits mehrfach bei Besuchen des parlamentarischen Minderheitenausschusses bei Minderheiten in Polen sowie auf dessen Sitzungen zur Sprache gekommen. „Bei diesen Anlässen und Gesprächen über das Thema weisen Minderheitenvertreter immer wieder auf mangelnde Aktivität der öffentlich-rechtlichen Medien hin, obwohl sie durch das Gesetz über Rundfunk und Fernsehen hierzu verpflichtet sind! So haben öffentlich-rechtliche Medien demnach die Pflicht, publizistische und informative Programme über Minderheiten zu zeigen, und zwar neben regionaler auch und gerade auf landesweiter Ebene, wo sie nicht zuletzt eine Bildungsfunktion haben könnten”, meint der Abgeordnete Ryszard Galla. Bildung ist nun äußerst wichtig. So begegnen wir oft der Meinung, dass Roma und Juden die beiden größten Minderheiten in Polen seien, was natürlich nicht stimmt! Es gibt andere, größere Minderheiten wie z.B. die deutsche oder ukrainische, über die aber nur wenig gesprochen wird. Dies führt dazu, dass polnische Staatsbürger nicht auf geradem Weg erfahren können, wer ihr Nachbar ist, welche Kultur er hat und welche Sprache seine Muttersprache ist. Eine systematische Bildung über Multinationalität und Multikulturalität wäre daher sehr wünschenswert.

 

 

Nicht annehmbar

„Nicht zuletzt deshalb habe ich das Thema im Sejm aufgegriffen und dabei den KRRiT und den Rat für nationale Medien darum gebeten zu veranlassen, dass die öffentlich-rechtlichen Medien auch über nationale und ethnische Minderheiten informieren”, sagt Ryszard Galla. Bei den öffentlich-rechtlichen Medien ist übrigens jeweils ein Programmrat für die Vorgabe und Kontrolle der Sendungen zuständig. Bis vor kurzem noch waren in den Siedlungsgebieten von Minderheiten, wo die öffentlich-rechtlichen Medien über diese berichten, die jeweiligen Minderheiten im Programmrat vertreten, was ja auch gesetzlich festgeschrieben ist. So auch in der Woiwodschaft Oppeln, wo die deutsche Minderheit einen eigenen Repräsentanten im Programmrat des TVP und des Radio Opole hatte. „Nach der Änderung des Gesetzes und mit der Gründung der Rates für nationale Medien, der fortan die Programmräte im Amt bestätigte, ist es jedoch dazu gekommen, dass die nationalen und ethnischen Minderheiten in ganz Polen gar nicht mehr in den Programmräten öffentlich-rechtlicher Medien vertreten sind! Dies ist für die Minderheiten sehr nachteilig, denn die Programmräte bekommen jetzt keine Weisungen für minderheitenorientierte Sendungen und werden in dieser Hinsicht auch nicht mehr beurteilt”, unterstreicht der Abgeordnete Galla.

 

 

Genaue Beurteilung notwendig

Die nun eingetretene Situation wirkt sich auch negativ auf die Finanzen aus, denn das Geld für Sendungen über und für nationale und ethnische Minderheiten ist knapp bemessen. Daher ersuchte der Abgeordnete Ryszard Galla den KRRiT auch darum, so bald wie möglich eine detaillierte Finanzabrechnung über die im vergangenen Jahr realisierten Sendungen für Minderheiten vorzustellen, und zwar separat für Fernsehen und Radio. Zudem bat er darum, ihm Daten darüber vorzulegen, was in dieser Frage jeweils auf nationaler und regionaler Ebene geschieht. „Dies ist nötig, damit wir das Thema genau beurteilen und folglich die in Zukunft zu behebenden Defizite identifizieren können”, berichtet Ryszard Galla. „Meine Reaktion fand einen sehr positiven Anklang bei der ukrainischen Minderheit und man dankte mir für mein kompetentes Engagement bei diesem Thema. Das freut mich sehr und ist gleichzeitig ein Beweis dafür, dass auch die Ukrainer über die Unzulänglichkeiten oder gar die Abneigung der öffentlich-rechtlichen Medien gegenüber den Minderheiten in Polen hervorragend im Bilde sind”.

 

Krzysztof Świerc

 

 

Polityka: Działalność Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz Rady Mediów Narodowych

Deficyty w realizacji misji

 

W minionym tygodniu polski parlament zajął się przyjęciem sprawozdania za 2018 rok z działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz Rady Mediów Narodowych, która powstała w 2017 roku po nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji.

 

 

Debata na ten temat była burzliwa, ponieważ opozycja w parlamencie miała i ma mnóstwo uwag do pracy KRRiT – instytucji odpowiedzialnej za funkcjonowanie mediów publicznych, czyli Telewizji Polskiej (TVP) i Polskiego Radia. Wskazano przede wszystkim na brak obiektywizmu. Korzystając z okazji, poseł mniejszości niemieckiej Ryszard Galla podjął temat związany z misją, jaką media publiczne mają realizować w stosunku do mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce.

 

 

Ważna edukacja

Temat ten wielokrotnie pojawiał się podczas wizyt Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych w różnych środowiskach mniejszościowych w Polsce oraz na posiedzeniach tejże komisji. – Podczas takich okazji i rozmów na ten temat przedstawiciele mniejszości wskazują na brak aktywności ze strony mediów publicznych, które mają taką działalność zapisaną w formie obowiązku w ustawie o radiofonii i telewizji! Zawsze też podkreślają, że media publiczne zobowiązane są do nadawania programów publicystycznych i informacyjnych dotyczących mniejszości na poziomie regionalnym, a jeszcze bardziej – centralnym, gdzie mogłyby też pełnić formę edukacyjną – twierdzi poseł Ryszard Galla. A edukacja jest niezwykle istotna, bo często spotykamy się z takimi stereotypami, że największe mniejszości w Polsce stanowią Romowie i Żydzi, co jest nieprawdą. Są inne, większe mniejszości, jak na przykład niemiecka czy ukraińska, a o nich mało się mówi. Fakt ten sprawia, że obywatel Polski nie może prostą drogą dowiedzieć się, kim jest jego sąsiad, jaką ma kulturę, jakim językiem się posługuje. Dlatego bardzo dobrze by było, żeby systematycznie prowadzona była na ten temat edukacja – o wielonarodowości i wielokulturowości.

 

 

Nie do przyjęcia

– Z tego też powodu podczas obrad Sejmu podjąłem ten temat, prosząc przedstawicieli KRRiT oraz Radę Mediów Narodowych o to, żeby na mediach publicznych wymuszały przygotowywanie również informacji o mniejszościach narodowych i etnicznych – mówi poseł Ryszard Galla. Na uwagę zasługuje też to, że w mediach publicznych wskazywaniem i kontrolowaniem programów zajmują się rady programowe. Do niedawna było tak, że tam, gdzie zamieszkuje dana mniejszość, a media publiczne realizują tam programy dotyczące tej mniejszości, członkami rad programowych byli reprezentanci tamtejszej mniejszości, co zresztą też jest zapisem ustawowym. Tak było chociażby w województwie opolskim, gdzie mniejszość niemiecka miała swojego reprezentanta w radzie programowej TVP i w radzie programowej Radia Opole, ale…: – Po zmianie ustawy i kiedy powstała Rada Mediów Narodowych, która przejęła rolę zatwierdzania rad programowych, doszło do tego, że w skali całej Polski nie ma ani jednego przedstawiciela mniejszości narodowych i etnicznych w radach programowych mediów publicznych! Jest to bardzo szkodliwe dla środowiska mniejszości, ponieważ w pracach rad programowych brak jest teraz wskazań i ocen realizacji programów dotyczących mniejszości – podkreśla poseł Ryszard Galla.

 

 

Konieczna precyzyjna ocena

Zaistniała sytuacja przekłada się też negatywnie na finanse, bo pieniędzy na programy dla mniejszości narodowych i etnicznych jest niewiele. Z tego też powodu poseł Ryszard Galla poprosił przewodniczącego KRRiT o to, aby jak najprędzej przedstawił on za miniony rok szczegółowe rozliczenie finansowe w kwestii realizacji programów dla mniejszości, lecz oddzielnie dla telewizji i dla radia. Poprosił również o to, aby osobno przedstawiono mu dane na temat tego, co się dzieje w tej kwestii na poziomie centralnym oraz regionalnym. – Jest to potrzebne do tego, abyśmy mogli precyzyjnie dokonać oceny podjętego tematu i co za tym idzie – wskazać, gdzie występują deficyty, które w przyszłości trzeba nadrobić – relacjonuje poseł Ryszard Galla. – Moje działania spotkały się dużym zadowoleniem strony ukraińskiej, która podziękowała mi za rzeczowość i dociekliwość. Bardzo mnie to cieszy, a jednocześnie jest to dowód, że także Ukraińcy są tą organizacją mniejszości, która doskonale widzi braki, a nawet niechęć mediów publicznych do środowisk mniejszościowych w Polsce.

 

Krzysztof Świerc