Prof. Ulrich Ammon
Foto: M. Leibig

Mit dem deutschen Lingusten Prof. Ulrich Ammon von der Universität Duisburg-Essen sprach Manuela Leibig über die Bedeutung der deutschen Sprache.

Wersja polska poniżej

Herr Professor, gerade heraus gefragt: Warum lohnt es sich Deutsch zu lernen?

Aus verschiedenen Gründen. Ein Grund ist, dass es weltweit als Fremdsprache gelernt und gesprochen wird. Deshalb kann man im Grunde in allen Ländern der Welt Personen treffen, die Deutsch können. Auch Firmen, die aus deutschsprachigen Ländern – nicht nur aus Deutschland, auch aus Österreich und der Schweiz kommen, brauchen Mitarbeiter mit Deutschkenntnissen. In vielen Berufen hat man also einen Vorteil, wenn man Deutschkenntnisse hat. Allerdings muss man dazu sagen, Englischkenntnisse müssen auch immer dabei sein, oder fast immer. Wenn aber Deutsch zu Englisch hinzu kommt, ist das ein großer Vorteil.

Die deutsche Sprache ist also auch eine Wirtschaftskraft?

Deutsch rangiert an dritter oder vierter Stelle der wichtigsten Sprachen der Welt. Englisch an erster Stelle, an zweiter Chinesisch, an dritter Japanisch. Ungefähr gleich mit Japanisch ist Deutsch und dabei muss man bedenken, dass es mindestens 2000 Sprachen auf der Welt gibt. Personen, die der deutschen Sprache mächtig sind, haben daher bessere Aussichten eine Stelle zu finden. Natürlich müssen auch Fachkenntnisse vorhanden sein, Deutschkenntnisse alleine reichen nicht. Wer aber beispielsweise als Ingenieur in einer Firma arbeiten möchte, Deutsch und zusätzlich Englisch spricht, dann sind eben die Deutschkenntnisse ein entscheidender Vorteil. Das gilt auch für viele andere Berufe.

Wissen die Deutschen eigentlich, wie wichtig ihre Sprache in der Welt ist?

Nein, das wissen die Deutschen nicht, denn das wird in der Schule nicht unterrichtet, was in meinen Augen ein großes Manko ist. Es fängt zwar ein bisschen an, dass man die Stellung der Sprache in der Welt thematisiert, aber diese Anfänge sind sehr klein. Die Deutschen wissen auch nicht, wie wichtig es ist, dass ihre eigene Sprache in der Welt so verbreitet ist. Beispielsweise habe ich in Finnland Vorträge gehalten und immer ein deutschsprachiges Publikum gefunden. Wäre meine Muttersprache aber tschechisch, lettisch oder eine andere kleinere Sprache, dann hätte ich bestimmt kein Publikum gefunden. Es ist ein Vorteil, dass man Sprecher einer großen, in der Welt verbreiteten Sprache ist.

Wozu führt dieses Unwissen?

Es kommt zu solchen Fauxpas, das Deutsche im Kontakt mit Ausländern diese zunächst auf Englisch ansprechen, obwohl die vielleicht Deutsch können. Das kann sehr misslich sein, wenn sich jemand die Mühe gemacht hat deutsch zu lernen und dann von einem Deutschen auf Englisch angesprochen wird. Aber nicht nur angesprochen, es passiert auch, dass die Deutschen dann weiter beim Englischen bleiben, und damit eigentlich missachten, dass sich der Gesprächspartner die große Mühe gemacht hat die deutsche Sprache zu lernen.

 

 

 

 

Prof. Ulrich Ammon sprach vergangene Woche in der Eichendorffbibliothek in Oppeln zum Thema „Warum es sich lohnt, Deutsch als Minderheitensprache zu erhalten und als Fremdsprache zu erlernen“. Zu dem Vortrag hatten das Haus der Deutsch-Polnischen Zusammenarbeit, der Deutsche Akademische Austauschdienst und die Joseph von Eichendorff- Zentralbibliothek in Oppeln eingeladen.


O znaczeniu języka niemieckiego z niemieckim lingwistą prof. Ulrichem Ammonem z Uniwersytetu w Duisburgu-Essen rozmawia Manuela Leibig.

Panie profesorze, zapytam wprost: dlaczego warto uczyć się niemieckiego?

Z różnych powodów. Jednym z nich jest to, że na całym świecie są ludzie, którzy się go uczą jako języka obcego oraz się nim posługują. Dlatego w gruncie rzeczy we wszystkich krajach świata można spotkać osoby, które władają językiem niemieckim. Ponadto firmy pochodzące z krajów niemieckojęzycznych, a zatem nie tylko z Niemiec, lecz także z Austrii i Szwajcarii, potrzebują pracowników ze znajomością języka niemieckiego. W wielu zawodach ma się więc atut, znając niemiecki, aczkolwiek trzeba dodać, że prawie zawsze trzeba też znać język angielski. Jeśli jednak do angielskiego dochodzi jeszcze niemiecki, to jest to olbrzymi atut.

Język niemiecki jest więc także atutem ekonomicznym.

Język niemiecki zajmuje trzecią lub czwartą pozycję w rankingach najważniejszych języków świata. Na pierwszym miejscu jest angielski, na drugim – chiński, na trzecim – japoński. Niemiecki jest mniej więcej na równi z japońskim, a trzeba wziąć pod uwagę, że na świecie jest co najmniej 2000 języków. Stąd też osoby, które władają językiem niemieckim, mają lepsze perspektywy znalezienia pracy. Oczywiście trzeba też mieć wiedzę fachową, sam język niemiecki nie wystarczy, ale jeśli ktoś, na przykład będąc inżynierem, chciałby pracować w danej firmie, a potrafi mówić po niemiecku i dodatkowo po angielsku, to decydującym atutem będzie właśnie znajomość języka niemieckiego. Dotyczy to także wielu innych zawodów.

Czy Niemcy w ogóle wiedzą, jak ważny jest ich język na świecie?

Nie, tego Niemcy nie wiedzą, gdyż nie uczy się tego w szkołach, co w moim przekonaniu jest dużym mankamentem. Co prawda obecnie zaczyna się troszeczkę poruszać temat statusu języka niemieckiego na świecie, ale w bardzo niewielkim stopniu. Niemcy nie wiedzą też, jak ważne jest to, że ich własny język jest na świecie tak rozpowszechniony. Ja sam byłem na przykład z wykładami w Finlandii i za każdym razem znalazło się niemieckojęzyczne audytorium. Gdyby jednak moim ojczystym językiem był czeski, łotewski czy inny pomniejszy język, z pewnością nie miałbym audytorium. Jest niewątpliwym atutem, jeśli mówi się językiem, który jest rozpowszechniony w skali całego świata.

Do czego prowadzi ten brak wiedzy?

Niemcy często popełniają faux pas polegające na tym, że nawiązując kontakty z obcokrajowcami, podejmują najpierw próbę porozumienia się z nimi w języku angielskim, chociaż osoby te być może znają język niemiecki. Może to być bardzo niefortunne, gdy ktoś zadał sobie trud nauczenia się języka niemieckiego, a sami Niemcy zwracają się do niego po angielsku. I nie tylko zwracają się, bo zdarza się, że Niemcy wręcz ignorują fakt, że rozmówca zadał sobie duży trud nauczenia się języka niemieckiego, i kontynuują rozmowę po angielsku.

 W minionym tygodniu prof. Ulrich Ammon wygłosił w Bibliotece im. Eichendorffa w Opolu wykład pt. „Dlaczego warto zachować język niemiecki jako język mniejszości narodowej oraz nauczyć się go jako języka obcego”. Spotkanie zostało zorganizowane przez Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, Niemiecką Centralę Wymiany Akademickiej oraz Centralną Bibliotekę im. Josepha von Eichendorffa w Opolu.