Renate Zajaczkowska: „In der Vergangenheit gingen viel mehr Kinder zur Ersten Heiligen Kommunion auf Deutsch, denn es gab ja auch viel mehr Deutsche in der Stadt als heute.“

W maju młodzież musi dowieść, że dojrzała do matury i podjęcia studiów, natomiast dzieci z rodzin katolickich z radością oczekują na dzień, w którym przystąpią do Pierwszej Komunii Świętej. We Wrocławiu dzieciom z mniejszości niemieckiej jest ona udzielana aż dwa razy – po polsku i po niemiecku.

 

W odróżnieniu od innych regionów Polski, we Wrocławiu działalność duszpasterska na rzecz Niemców nie jest prowadzona dopiero od czasu przełomu ustrojowego, jaki dokonał się w kraju, ponieważ już od 1945 roku Niemcy, którzy tam pozostali, mogli uczestniczyć w nabożeństwach odprawianych w języku niemieckim. Nie kończyło się jednak wyłącznie na mszach świętych czy krótkich nabożeństwach, udzielane były też sakramenty, jak choćby właśnie Pierwsza Komunia Święta.

 

– Oczywiście w przeszłości do Pierwszej Komunii Świętej udzielanej w języku niemieckim przystępowało o wiele więcej dzieci, jako że w mieście było o wiele więcej Niemców niż obecnie. Teraz jest ich już niewielu – mówi Renate Zajączkowska, przewodnicząca Niemieckiego Towarzystwa Kulturalno-Społecznego we Wrocławiu, oraz dodaje, że bez względu na liczbę dzieci święto komunijne jest obchodzone bardzo uroczyście, a na przestrzeni lat zmieniło się tylko jedno: – Ponieważ nieraz bywa tak, że jest bardzo niewiele dzieci, które idą do niemieckiej Pierwszej Komunii, uzgadniamy z naszym duszpasterzem, ks. Marianem Arndtem OFM, indywidualne terminy z poszczególnymi rodzinami, żeby wszystkim pasowało – wyjaśnia Renate Zajączkowska.

 

Zanim dzieci zjawią się w kaplicy Sióstr Jadwiżanek przy ul. Sępa Szarzyńskiego 29 we Wrocławiu, by otrzymać niemiecką Pierwszą Komunię, przyjmują ją najpierw w języku polskim w swoich parafiach, „do których zgodnie z prawem kościelnym przynależą i gdzie były przygotowywane do pierwszej komunii” – informuje o. Marian Arndt i dodaje: – U nas jest potem powtórka po niemiecku, co wprost dowodzi, że zarówno dzieci, jak i ich rodzice lub dziadkowie mają żywą więź z niemiecką kulturą i naszą niemiecką parafią we Wrocławiu.

 

W tym roku Pierwszą Komunię po niemiecku przyjmie bodaj tylko dwoje dzieci, jednakże tą długoletnią tradycją zainspirowała się mniejszość niemiecka z Opola, która na ostatnim posiedzeniu TSKN postanowiła, że uroczystości pierwszokomunijne w języku niemieckim będą organizowane także dla wiernych w regionie opolskim. O sprawie będziemy na bieżąco informować.

 

Rudolf Urban

 

***

 

Jugendliche müssen im Mai beweisen, dass sie reif fürs Abitur und ein Studium sind, Kinder aus katholischen Familien dagegen freuen sich auf die Erste Heilige Kommunion. In Breslau gibt es diese für Kinder aus der deutschen Minderheit gleich zwei Mal: auf Polnisch und auf Deutsch.

 

Die Seelsorge für Deutsche in Breslau gibt es nicht erst wie in anderen Regionen Polens seit der politischen Wende im Land. Dort konnten bereits ab dem Jahr 1945 die verbliebenen Deutschen Gottesdienste auf Deutsch feiern. Doch es sollte nicht allein bei den Heiligen Messen oder Andachten bleiben, auch Sakramente wurden gespendet, wie die Erste Heilige Kommunion.

 

„Natürlich gingen in der Vergangenheit viel mehr Kinder zur Ersten Heiligen Kommunion auf Deutsch, denn es gab ja auch viel mehr Deutsche in der Stadt als heute. Nun sind es wenige“, sagt Renate Zajączkowska, die Vorsitzende der Deutschen Sozial-Kulturellen Gesellschaft in Breslau. Ungeachtet der Anzahl der Kinder werde die Kommunionsfeier aber immer sehr feierlich begangen, sagt Renate Zajączkowska und nur eines hat sich in den Jahren geändert. „Weil es manchmal nur ganz wenige Kinder gibt, die zur deutschen Erstkommunion gehen, besprechen wir und unser Seelsorger Pater Marian Arndt OFM den Termin immer mit den einzelnen Familien individuell, damit es auch allen passt“, meint Renate Zajaczkowska.

 

Denn bevor sich die Kinder in der Kapelle der Hedwigschwestern in der Sęp-Szarzyński-Straße 29 in Breslau zur deutschen Erstkommunion einfinden, feiern sie diese zunächst in polnischer Sprache in ihren Pfarrgemeinden. „Dort gehören sie ja kirchenrechtlich hin und dort hatten die Kinder auch den Erstkommunionsunterricht gehabt. Bei uns ist es dann eine Wiederholung auf Deutsch und es zeigt einfach nur, dass die Kinder oder ihre Eltern und Großeltern einen lebendigen Bezug zur deutschen Kultur und unserer deutschen Gemeinde in Breslau haben“, sagt Pater Marian Arndt.

 

In diesem Jahr werden wohl nur zwei Kinder die Erstkommunion auf Deutsch empfangen, dafür hat sich aber die Deutsche Minderheit in Oppeln von dieser jahrelangen Tradition inspirieren lassen und, wie bei der letzten SKGD-Vorstandssitzung diskutiert wurde, soll auch für die Gläubigen in der Oppelner Region eine deutsche Erstkommunionsfeier organisiert werden. Wir halten sie darüber auf dem Laufenden.

 

Rudolf Urban