Foto: Historyk/Wikimedia Commons

Foto: Historyk/Wikimedia Commons

Karl Dedecius przetłumaczył ponad 3000 wierszy, opublikował kilkadziesiąt tomów polskiej liryki w wydawnictwach niemieckich, napisał szereg artykułów na temat literatury, historii kultury i humanistyki polskiej. Jeszcze krótko przed śmiercią przygotowywał kolejną publikację, która miała być poświęcona jego życiu i działalności.

 

Karl Dedecius urodził się w 1921 roku w Łodzi i jako obywatel Niemiec został po wybuchu II wojny światowej wcielony do Wehrmachtu, a po zakończeniu wojny był więźniem sowieckich łagrów. Po ucieczce z NRD pracował w jednym z zachodnioniemieckich towarzystw ubezpieczeniowych i to w tym czasie rozpoczął swoją twórczą działalność.

 

Bez niego czytelnicy niemieckojęzyczni nie poznaliby znacznej część polskiej literatury, gdyż to właśnie on przez ponad 60 lat przekładał klasyków polskiej poezji na język niemiecki, wydał wiele prac teoretycznych z zakresu literaturoznawstwa krajów słowiańskich i teorii tłumaczenia. Jego głównymi dziełami były 50-tomowa „Biblioteka Polska” oraz „Panorama literatury polskiej XX wieku”. Przy tym nie był on jedynie tłumaczem polskich pisarzy i poetów, ale wielu z nich, m.in. Tadeusza Różewicza i Czesława Miłosza, mógł zaliczyć do grona swych przyjaciół.

 

W 1979 r. Dedecius założył Niemiecki Instytut Kultury Polskiej w Darmstadt, który prowadził do 1997 r. Instytut wspólnie z fundacją Roberta Boscha przyznaje co roku Nagrodę im. Karla Dedeciusa tłumaczom literatury niemieckiej w Polsce i literatury polskiej w Niemczech, nagradzając ich za wybitne osiągnięcia translatorskie oraz wkład na rzecz porozumienia między Polską a Niemcami.

 

Za swą bogatą działalność Dedecius był wyróżniany tytułem doktora honoris causa licznych uniwersytetów w Polsce i Niemczech, otrzymał także wiele wysokich odznaczeń państwowych. O sobie mówił: „Europejczyk w Łodzi”, inni nazywali go „Karolem Wielkim” i „Czarodziejem z Darmstadt”.

 

Karl Dedecius zmarł 26 lutego we Frankfurcie nad Menem.

 

Rudolf Urban