Ein Filmworkshop am 3. August in Allenstein greift das Thema Heimat auf. Marie Baumgarten sprach mit ifa-Kulturmanager Ralf Meindl.

 

Ralf Meindl. Foto: Volkmar Otto

 

Polska wersja poniżej

 

Herr Meindl, Leitmotiv des Workshops ist Heimat. Um welche Heimat genau geht es?

Es geht um eine ideelle Heimat, nicht um einen besonderen Ort. Man soll sich Gedanken machen, was einem wichtig ist, was man im Leben nicht missen möchte, wie man leben möchte und was man dazu braucht, wo und mit wem man sich geborgen fühlt und bleiben möchte.

 

Es scheint, dass der zuletzt verstaubte Begriff Heimat im Zuge der Flüchtlingskrise wieder öfter Einzug in unsere Sprache und öffentlichen Debatten hält – immerhin gibt es in Deutschland jetzt sogar ein Ministerium für Heimat. Ist Heimat etwas, das uns alle betrifft?

Ja, sicher. Jeder hat solche Dinge, die ihm im Leben wichtig sind. Heimat wird allerdings zum Unort, wenn man glaubt, andere davon ausschließen zu müssen.

 

Wie genau können wir uns den Film-Workshop vorstellen?

Wir werden den Film ansehen und danach in Kleingruppen oder auch zusammen, je nachdem, wie die Gruppe aussehen wird, einzelne Aspekte des Films bearbeiten und uns am Schluss ein Bild von dem machen, was der Film aufgreift: Das Bild der Deutschen von Polen, das der Polen von Deutschland, die gemeinsame, konfliktreiche Geschichte, was sie für die Menschen damals und heute bedeutet, wie Menschen miteinander umgehen und natürlich auch, was es für sie bedeutet, wenn sie eine Heimat haben, wenn sie sie verloren haben oder auf der Suche nach ihr sind.

 

Was ist das Ziel?

Ein wenig über unser Zusammenleben, vor allem das der Deutschen mit den Polen, nachzudenken, uns überlegen, wo wir Klischees verinnerlicht haben und wo wir vielleicht ein bisschen über uns selbst nachdenken und mehr Verständnis für die anderen aufbringen müssen. Und natürlich geht es darum, diese Klischees zu überwinden und einen etwas anderen Blick auf Deutsche, Polen und alle anderen zu bekommen.

 

Welcher Film wird gezeigt?

„Heimat ist kein Ort“, ein ARD-Degeto-Film von 2015 mit Jörg Schüttauf, Marie Gruber und Sönke Möhring. Vier Geschwister, die sich nicht leiden können, sollen gemeinsam ins ehemalige Ostpreußen fahren, um die Asche ihres Vaters zu verstreuen – sonst erben sie nichts. Sie streiten sich ständig und erleben so manche Überraschung.

 

Warum das Medium Film?

Weil ein Film unheimlich viel transportiert und schnell gemeinsam erschlossen werden kann.

 

Wer darf teilnehmen?

Jeder zwischen 16 und 30 (wir kontrollieren nicht), der sich für Deutsch/Deutschland/die Deutsche Minderheit, Deutsch-Polnisches oder Filme interessiert.

 

Der Workshop findet am Samstag, dem 3. August 2019, um 11:00 Uhr in den Räumen des VDGEM, ul. Kopernika 13/4, in Allenstein statt. Anmeldung bis 19. Juli 2019 an biuro@zsnwim

 

 

Ojczyzna obchodzi każdego

Warsztaty filmowe, które odbędą się 3 sierpnia w Olsztynie, będą poświęcone tematyce ojczyzny. Z Ralfem Meindlem, menedżerem IfA ds. kultury, rozmawia Marie Baumgarten.

 

 

Motywem przewodnim warsztatów jest ojczyzna. O jaką dokładnie ojczyznę chodzi?

Chodzi o ojczyznę ideową, nie o jakieś szczególne miejsce. Powinniśmy się zastanowić, co jest dla nas ważne, czego nie chcielibyśmy w życiu nie doświadczyć, jak chcielibyśmy żyć oraz co jest do tego potrzebne, a także gdzie i z kim czujemy się bezpieczni i chcielibyśmy zostać.

 

Wydaje się, że uznawane ostatnio za staroświeckie pojęcie „ojczyzna” w toku kryzysu wokół uchodźców znów coraz częściej gości w naszym języku i publicznych debatach – bądź co bądź w Niemczech jest nawet ministerstwo ojczyzny. Czy ojczyzna jest czymś, co nas wszystkich dotyczy?

 

Tak, oczywiście. Każdy ma takie sprawy, które są dla niego ważne w życiu. Jednak pojęcie ojczyzny staje się antysłowem, jeśli sądzimy, że powinniśmy innych z niej wykluczać.

 

Jak dokładnie będą wyglądały zbliżające się warsztaty filmowe? 

Obejrzymy film, a następnie w małych grupach czy też razem, zależnie od tego, jak liczna będzie grupa, omówimy poszczególne aspekty filmu, zaś na koniec spróbujemy wyrobić sobie zdanie o tym, o czym film traktuje: o wizerunku Niemców w Polsce i Polaków w Niemczech, o wspólnej, obfitującej w konflikty historii, o tym, co ona znaczyła dla ludzi kiedyś i co znaczy obecnie, jak ludzie ze sobą obcują, no i oczywiście o tym, co to dla nich oznacza, gdy mają ojczyznę, gdy ją utracili albo jej szukają.

 

 

Jaki cel wam przyświeca?

Chcemy się nieco zastanowić nad wspólnym istnieniem, przede wszystkim Niemców z Polakami, poczynić refleksje o tym, czy i gdzie przyswoiliśmy sobie stereotypy oraz gdzie być może powinniśmy się odrobinę zastanowić nad nami samymi i przejawiać więcej zrozumienia dla innych. No i oczywiście chodzi o to, by te stereotypy przezwyciężyć i uzyskać trochę inne spojrzenie na Niemców, Polaków i wszystkich innych.

 

Jaki film zostanie pokazany?

Będzie to film pt. „Heimat ist kein Ort”, zrealizowany w 2015 roku przez ARD Degeto, w którym występują Jörg Schüttauf, Marie Gruber i Sönke Möhring. Czworo rodzeństwa, które się nawzajem nie cierpi, ma wspólnie pojechać do byłych Prus Wschodnich, aby rozsypać prochy ich ojca – w przeciwnym razie nic nie odziedziczą. Ciągle się kłócą i raz po raz przeżywają niespodzianki.

 

 

Dlaczego wybranym medium jest film?
Ponieważ filmy potrafią niesamowicie dużo przekazywać i można się z nimi szybko zapoznać wspólnie.

 

Kto może wziąć udział w warsztatach?

Każda osoba w wieku 16–30 lat (nie będziemy kontrolować), która interesuje się językiem niemieckim, Niemcami, mniejszością niemiecką, tematyką polsko-niemiecką, filmem.

 

 

Warsztaty odbędą się w sobotę 3 sierpnia 2019 r. o godz. 11.00 w pomieszczeniach ZSNWiM w Olsztynie, ul. Kopernika 13/4. Zgłoszenia do 19 lipca 2019 r. na adres biuro@zsnwim