Wochenblatt – Gazeta Niemców w Rzeczypospolitej Polskiej

Wochenblatt – Gazeta Niemców w Rzeczypospolitej Polskiej

Tuesday, November 29, 2022

Keine Augenwischerei!

Diese Woche starten wir mit einer neuen Artikelreihe und präsentieren die Superhelden und Superheldinnen Schlesiens, herausragende Persönlichkeiten, die große Erfolge in der Wissenschaft, Kunst oder Sport, erzielt haben. „Superhelden_innen Schlesiens“ ist ein Projekt des Hauses der Deutsch-Polnischen Zusammenarbeit. Unser erster Held ist Dr. Alfred Bielschowsky.

 

Grafik: Krzysztof Stręcioch

 

 

Polska wersja poniżej

Eine kleine Grünfläche in Namslau trägt seit zwei Jahren den Namen des Augenarztes und Ophthalmologen Alfred Bielschowsky. Eigentlich hätte aber ruhig ein großer Park nach ihm benannt sein können, denn Alfred Bielschowsky gehört bestimmt zu den bedeutendsten Söhnen seiner Stadt.

 

 

Er wurde 1871 in Namslau als Kind einer jüdischen Familie geboren. Das Interesse für die Wissenschaft wurde dem kleinen Alfred wohl in die Wiege gelegt. Viele Mitglieder der Familie Bielschowsky waren nämlich anerkannte Wissenschaftler. Sein Onkel Albert war ein Goethe-Forscher, sein Cousin Max ein etablierter Hirnforscher. Alfred studierte Medizin zunächst in Berlin, dann in Heidelberg, Breslau und Danzig. Seine Leidenschaft war die Ophthalmologie. Besonders verdient machte er sich im Ersten Weltkrieg, wo er versuchte, erblindete Soldaten zu heilen. Er bot Brailleschrift-Kurse für Kriegsblinde an und gründete den „Verein blinder Akademiker Deutschlands“. Auf dem Gebiet der Sehstörungen war er Spezialist, wobei er sich vor allem mit Schielenden befasste. Der „Bielschowsky-Kopfneigetest“ wird in der Augenheilkunde bis heute angewendet. Seine Studenten nannten ihn übrigens scherzhaft „Dr. Schielbowsky“. Ab 1923 arbeitete Alfred Bielschowsky an der Universität Breslau. Hier schrieb er sein wichtigstes Werk: „Die Lähmungen des Augenmuskels“. Bis heute bleibt diese Arbeit ein Standardwerk in der Augenheilkunde.

 

Die Judenverfolgung zwang Bielschowsky zur Emigration in die Vereinigten Staaten. Doch die Amerikaner wussten schon, welch ein Juwel ihnen da in die Hände fiel. Eigens für Bielschowsky richteten sie an dem Prestige-College Darthmouth ein Institut ein, an dem er bis zu seinem Tod im Jahr 1940 forschte und lehrte.

Die Veröffentlichung „Superhelden_innen Schlesiens“ wurde vom Haus der Deutsch-Polnischen Zusammenarbeit herausgegeben und aus Mitteln des Goethe-Instituts Krakau finanziert. Man kann sie kostenlos unter www.haus.plrunterladen.

 

 


 

 

W tym tygodniu rozpoczynamy nowy cykl artykułów poświęcony prezentacji superbohaterów i superbohaterek Śląska – wybitnych osobistości, które odniosły wielki sukces w nauce, sztuce czy sporcie. „Superbohaterowie Śląska” to projekt Domu Współpracy Polsko-Niemieckiej. Naszym pierwszym bohaterem jest dr Alfred Bielschowsky.

 

Niewielki zieleniec w Namysłowie od dwóch lat nosi imię okulisty i oftalmologa Alfreda Bielschowskiego. Na dobrą sprawę jego imieniem można było spokojnie nazwać duży park, ponieważ Alfred Bielschowsky jest z pewnością jednym z najznamienitszych synów swojego miasta.

 

Urodził się w 1871 roku w Namysłowie w rodzinie żydowskiej. Zainteresowanie nauką mały Alfred wyssał chyba z mlekiem matki, gdyż wielu członków rodziny Bielschowskich było uznanymi naukowcami. Jego wujek Albert był badaczem życia Goethego, jego kuzyn Max – renomowanym badaczem mózgu. Alfred studiował medycynę najpierw w Berlinie, potem w Heidelbergu, Wrocławiu i Gdańsku. Jego pasją była oftalmologia. Szczególny wkład wniósł podczas I wojny światowej, kiedy to próbował leczyć niewidomych żołnierzy. Prowadził kursy brajlowskie dla osób, które straciły wzrok podczas wojny, i założył Związek Niewidomych Akademików Niemiec. Był specjalistą w dziedzinie zaburzeń widzenia, szczególnie w odniesieniu do osób z zezem. „Test odchylenia głowy Bielschowskiego” jest do dziś stosowany w okulistyce. Jego studenci nazywali go zresztą żartobliwie „Dr. Schielbowsky”. Od 1923 roku Alfred Bielschowsky pracował na Uniwersytecie Wrocławskim, gdzie napisał swoją najważniejszą pracę: „Paraliż mięśni oka”. Do dziś praca ta pozostaje standardowym dziełem w okulistyce.

 

Prześladowania Żydów zmusiły Bielschowskiego do emigracji do Stanów Zjednoczonych. Jednak Amerykanie już wiedzieli, jaki klejnot im się dostał. Specjalnie dla Bielschowskiego założyli instytut na prestiżowym koledżu w Darthmouth, gdzie badał i nauczał aż do swojej śmierci w 1940 roku.

 

Anna Durecka

 

Publikacja „Superbohaterowie Śląska” została wydana przez Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej i sfinansowana przez Instytut Goethego w Krakowie. Można ją pobrać bezpłatnie na stronie www.haus.pl

 

Show More