Wochenblatt – Gazeta Niemców w Rzeczypospolitej Polskiej

Wochenblatt – Gazeta Niemców w Rzeczypospolitej Polskiej

Friday, October 7, 2022

Nach wie vor bescheiden und arm

Der parlamentarische Ausschuss für öffentliche Finanzen beschloss Ende letzten Monats eine Gesetzesergänzung zu den Ausgaben für nationale und ethnische Minderheiten. Ursprünglich waren im Haushaltsgesetzentwurf 2020 nur knapp 15 Mio. Złoty dafür eingeplant, was eine um mehr als eine Millionen geringere Minderheitenfinanzierung gegenüber dem Vorjahr bedeutete.

 

Bernard Gaida, Vorsitzender des Verbandes deutscher Gesellschaften in Polen (VdG).
Foto: Jerzy Stemlewski

 

Polska wersja poniżej

Nun erreichte uns jedoch die Nachricht, dass die Gesetzesergänzung, für die u.a. der Abgeordnete der deutschen Minderheit Ryszard Galla plädiert hatte, angenommen worden ist. Damit ist der ursprünglich eingeplante Betrag um 1.680.000 Złoty erhöht worden. Die Minderheitenfinanzierung überschreitet so die Marke von 16 Mio. Złoty und liegt nun geringfügig über dem Vorjahresniveau. „Das ist für uns ganz offensichtlich eine gute Nachricht, denn es bleibt dadurch eine stabile Kontinuität bei der Finanzierung von Projekten zur Identitäts- und Kulturpflege gewahrt. Jetzt wird der Haushaltsentwurf natürlich weiter im Sejm bearbeitet und ich werde das Thema bis zum Ende des Gesetzgebungsverfahrens im Auge behalten”, sagte der Abgeordnete Ryszard Galla.

 

 

Auf dankbaren Boden

„Ehe es allerdings zum Beschluss der Ergänzung kommen konnte, musste zunächst harte Arbeit geleistet werden. „Begonnen hatte es damit, dass mir die verringerte Gesetzesvorlage auffiel und ich noch vor der letzten Parlamentswahl deswegen beim Innenministerium intervenierte, damals bei Minister Paweł Szefernaker, und dabei meine Besorgnis deutlich zum Ausdruck brachte! Zumal bei der Vielzahl an Bedürfnissen der nationalen und ethnischen Minderheiten und bei dem geringen Betrag, der uns zur Verfügung steht. Denn ob 16, 17 oder gar 20 Mio. Złoty, diese Beträge sind meiner Meinung nach zu bescheiden angesichts der Bedarfslage. Deshalb habe ich schon immer konsequent betont, dass diese Mittel nicht reduziert werden dürfen und dabei selbstredend vernünftig ausgegeben werden müssen”, so Galla. Erfreulicherweise ist das Bemühen Gallas auf dankbaren Boden gefallen, denn wir sind jetzt immerhin wieder zurück beim alten Betrag, ja sogar mit einem klitzekleinen Sahnehäubchen drauf. Damit hat sich die Beharrlichkeit des Abgeordneten der Deutschen Minderheit, der von einer ersten Plenarsitzung des Minderheitenausschusses bis zu seiner entscheidenden Mitwirkung im Ausschuss für öffentliche Finanzen auf sein Ziel hingearbeitet hat, doch gelohnt. „Der Endeffekt ist: Der jetzige Minister Błażej Poboży, hat mitgeteilt, dass das Innenministerium meiner Bitte stattgab und daher eine Gesetzesergänzung folgen werde, die dazu führen soll, dass der Förderbetrag für nationale und ethnische Minderheiten in Polen um 1.680.000 Złoty aufgestockt wird”, sagt der Abgeordnete Ryszard Galla. Diese Informationen teilten wir inzwischen dem Chef der slowakischen Minderheit in Polen Ludomir Molitoris mit und wollten von ihm wissen, ob er das für ein positives Signal hält, das es ermöglichen wird, eine stabile Kontinuität bei der Finanzierung von Projekten zur Pflege der Identität und Kultur nationaler und ethnischer Minderheiten in Polen aufrechtzuerhalten.

 

 

Slowakischer Pessimismus

„Die Bemühungen des Abgeordneten der deutschen Minderheit Ryszard Galla bewerte ich durchaus positiv und danke ihm stellvertretend für die slowakische Volksgruppe in Polen ganz herzlich für seine Initiative. Ob allerdings die zusätzliche Mittelerhöhung zugunsten nationaler und ethnischer Minderheiten diesen zu einer stabileren Vereinsarbeit verhelfen kann, sei vorerst dahingestellt. Die aufgabenbezogenen Mittel werden Jahr um Jahr geringer. So geht das Budget für den Folklorewettbewerb Ostatki-Fašiangy, den wir jetzt gerade organisieren und wo die Förderung im Jahr 2011 bei 20.000 Złoty lag. systematisch zurück und es sind inzwischen nur 11.500 Złoty, wobei es noch vor einem Jahr 14.000 Złoty waren. Mit anderen Aufgaben verhält es sich ebenso.

 

Ludomir Molitoris, Generalsekretär der Gesellschaft der Slowaken in Polen
Foto: LM

 

So sollen wir für unsere Gemeinschaftsräume im Jahr 2020 eine um 9,76 Prozent geringere Unterstützung erhalten, beim 39. Krajanischen Blasorchesterwettbewerb gibt es eine Kürzung um 18,46 Prozent und bei den Ensembles und Blaskapellen der Gesellschaft der Slowaken in Polen sogar um 26,67 Prozent. Insgesamt bekommen wir im Jahr 2020 um 9,69 Prozent weniger Mittel als im vorigen Jahr. Bei der steigenden Inflation und dem sprunghaften Anstieg der Mindestlöhne ist dies eine totale Katastrophe. Die Inflation wächst, das BIP wächst, die Etats aller polnischen Institutionen werden höher, bei uns aber geht es ständig nach unten. Mir scheint, es handelt sich hierbei um ein Programm, die Aktivitäten nationaler Minderheiten zu drosseln, und um eine klassische, in der Fachliteratur beschriebene ökonomische Diskriminierung”, sagte Ludomir Molitoris, Generalsekretär der Gesellschaft der Slowaken in Polen. Sollte die Förderung für nationale und ethnische Minderheiten also tatsächlich um den besagte 1.680.000 Złoty erhöht werden, ist es dann Grund zur Freude und Dankbarkeit, oder aber lediglich dazu, zur Kenntnis zu nehmen, dass man uns damit zuvor Weggenommenes bloß zurückgegeben hat? Das fragten wir Bernard Gaida, den Vorsitzenden des Verbandes deutscher Gesellschaften in Polen (VdG).

 

 

Wir danken, aber…

„Wenn die bei einer Sitzung der Gemeinsamen Kommission gemachte Ankündigung von Minister Błażej Poboży sich materialisiert und wir damit wieder bei dem Betrag landen, der den nationalen und ethnischen Minderheiten bereits 2018 und 2019 zur Verfügung stand, dann wird man sagen müssen: Gut, wir freuen uns, aber… Es ist nur die Rückkehr zur bisherigen Finanzierung und lediglich der Rückzug aus der Kürzung der Mittel für Minderheiten um zirka zehn Prozent, die ursprünglich im Haushalt 2020 eingeplant war. Gleichzeitig hat man aber die langjährigen Forderungen der Minderheitenseite und der Gemeinsamen Kommission der Regierung und der Minderheiten um eine generelle Aufstockung der Finanzierung links liegen lassen und der Mangel an Mitteln führt dazu, dass bestimmte Projekte nicht umgesetzt werden. Denn man kann sich ja kaum vorstellen, wie im Rahmen der jetzigen Mittel solche Postulate der Gemeinsamen Kommission wie z.B. der Aufbau von Kultureinrichtungen der nationalen und ethnischen Minderheiten realisiert werden sollen”, meint Bernard Gaida und fügt hinzu: „Ich habe den Eindruck, dass der Ausgleich um die zuvor entzogenen Mittel eine Maßnahme ist, die von der Forderung ablenken soll, die seit vielen Jahren nicht umgesetzt worden ist, d.h. von der allgemeinen Erhöhung der Fördersumme für nationale und ethnische Minderheiten in Polen. Auf eines noch möchte ich hinweisen: In Polen sind 13 nationale und ethnische Minderheiten anerkannt und offiziell registriert. Diese sind unterschiedlich groß und haben verschiedene Bedürfnisse. Wenn man aber ca. 16 Millionen gleichmäßig auf die 13 Minderheiten verteilt, dann entfällt knapp über eine Million pro Minderheit und daraus sollen diese dann Aufgaben zur Förderung ihrer Kulturen und Sprachen verwirklichen. Wie man sieht, sind 16 Millionen Złoty jährlich bei einem so großen Land wie Polen nicht sonderlich viel. Darum muss die Forderung nach einer generellen Aufstockung der Finanzierung auch weiterhin laut von der Minderheitenseite artikuliert werden.”

 

Krzysztof Świerc

 

 

 

Polityka: Finansowanie mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce przekroczy pułap 16 milionów złotych

Nadal skromnie i biednie

Pod koniec ubiegłego miesiąca sejmowa Komisja Finansów Publicznych przyjęła poprawkę, która dotyczyła wydatków przeznaczanych na mniejszości narodowe i etniczne. Pierwotnie w projekcie ustawy budżetowej na rok 2020 zaplanowano na ten cel niecałe 15 mln zł, co oznaczało o ponad milion złotych mniej niż w roku ubiegłym.

 

Otrzymaliśmy jednak informację, że przyjęto poprawkę, o którą zabiegał m.in. poseł mniejszości niemieckiej Ryszard Galla i dzięki której zaplanowana pierwotnie kwota została powiększona o 1 680 000 zł. Finansowanie mniejszości przekroczy zatem pułap 16 mln i jest nieznacznie wyższe w stosunku do roku ubiegłego. – Nie ukrywam, że jest to dla nas dobra wiadomość, która oznacza utrzymanie pewnej ciągłości i stabilizacji w finansowaniu projektów ukierunkowanych na pielęgnację tożsamości i kultury. Teraz, rzecz jasna, projekt budżetu będzie dalej procedowany w Sejmie, a ja będę pilnował tej kwestii do końca procesu legislacyjnego – powiedział poseł Ryszard Galla.

 

 

Na podatny grunt

Zanim jednak doszło do takiej poprawki i przegłosowania, trzeba było wykonać ciężką pracę. – A zaczęło się od tego, że kiedy dostrzegłem pomniejszony projekt na mniejszości narodowe i etniczne, jeszcze przed minionymi wyborami parlamentarnymi, interweniowałem w MSWiA, wówczas u ministra Pawła Szefernakera. Przekonywałem go, że jest to niepokojące. Zwłaszcza kiedy weźmie się pod uwagę mnogość potrzeb, jakie występują w środowiskach mniejszości narodowych i etnicznych i przy niskiej kwocie, jaką mamy do dyspozycji. Uważam bowiem, że 16, 17 czy nawet 20 mln zł to kwoty zbyt skromne w stosunku do potrzeb, jakie występują w środowisku mniejszości. Dlatego konsekwentnie podkreślałem i podkreślam, aby środki te nie były pomniejszane i oczywiście były przy tym racjonalnie wydatkowane.
Na szczęście zabiegi posła Ryszarda Galli trafiły na podatny grunt, bo mamy powrót do pierwotnej kwoty, nawet z malutkim plusem. Opłacił się zatem upór posła MN, który na realizację swojego celu pracował, począwszy od posiedzenia plenarnego na Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych, a kończąc na Komisji Finansów Publicznych. – Finalny efekt jest taki, że obecny minister, Błażej Poboży, poinformował, że MSWiA przychyla się do prośby i co za tym idzie – zakomunikował, że przygotowana zostanie poprawka, która doprowadzi do tego, że kwota na mniejszości narodowe i etniczne w Polsce zostanie podwyższona o 1 milion 680 tysięcy złotych – mówi poseł Ryszard Galla.
Uzyskanymi informacjami podzieliliśmy się z liderem mniejszości słowackiej w Polsce, Ludomirem Molitorisem. Zapytaliśmy go, czy uważa to za pozytywny sygnał, który pozwoli na utrzymanie pewnej ciągłości i stabilizacji w finansowaniu projektów ukierunkowanych na pielęgnację tożsamości i kultury mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce.

 

 

Słowacki pesymizm

– Zabiegi posła mniejszości niemieckiej Ryszarda Galli oceniam jak najbardziej pozytywnie i w imieniu społeczności słowackiej żyjącej w Polsce bardzo mu za jego inicjatywę dziękuję. Nie wiem jednak, czy dodatkowe podniesienie środków na działania na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych będzie miało jakikolwiek wpływ na stabilizację działalności stowarzyszeń mniejszości narodowych. Wysokość środków na zadania corocznie się zmniejsza. Na przykład wsparcie budżetu przeglądu folklorystycznego Ostatki-Fašiangy, który właśnie organizujemy, w 2011 roku wynosiło 20 000 zł, niestety systematycznie maleje i zmalało do wysokości 11 500 zł, a jeszcze rok wcześniej wynosiło 14 000 zł. Podobnie jest z innymi zadaniami. Na działalność świetlic w 2020 r. otrzymamy wsparcie mniejsze o 9,76%, na Przegląd Krajańskich Orkiestr Dętych wsparcie będzie mniejsze o 18,46%, a na działalność zespołów i orkiestr dętych Towarzystwa Słowaków w Polsce aż o 26,67%. W roku 2020 otrzymamy o 9,69% środków mniej niż w roku poprzednim. Przy wzroście inflacji i skokowym wzroście płacy minimalnej jest to zupełna katastrofa. Rośnie inflacja, rośnie PKB, rosną budżety wszystkich polskich instytucji, a nam nieustannie maleją. Odnoszę wrażenie, iż jest to program wygaszania działalności mniejszości narodowych i klasyczna, opisana w literaturze fachowej dyskryminacja ekonomiczna – powiedział Ludomir Molitoris, sekretarz generalny Towarzystwa Słowaków w Polsce.

Jeśli faktycznie kwota na mniejszości narodowe i etniczne zostanie powiększona o wspomniane 1 680 000 zł, to czy należy się z tego cieszyć i dziękować, czy jedynie przyjąć do wiadomości, że oddano nam to, co wcześniej zabrano? Z takim pytaniem zwróciliśmy się do Bernarda Gaidy przewodniczącego Związku Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce (VdG).

 

 

Dziękujemy, ale…

– Jeśli zapowiedź ministra Błażeja Pobożego z posiedzenia Komisji Wspólnej zmaterializuje się i powrócimy do kwoty, która była przeznaczona dla mniejszości narodowych i etnicznych jeszcze w 2018 i 2019, to trzeba powiedzieć: dobrze, cieszymy się, ale… Jest to zaledwie powrót do dotychczasowego finansowania i jedynie wycofanie się z obcięcia mniejszościom środków o około 10 procent, które było pierwotnie zaplanowane w budżecie na 2020 rok. Pomijane są natomiast wieloletnie postulaty strony mniejszościowej i Komisji Wspólnej rządu i mniejszości o generalne zwiększenie kwoty finansowania, a niedostatek środków sprawia, że nie są realizowane pewne projekty, bo trudno sobie wyobrazić, aby w ramach obecnych środków realizować takie postulaty Komisji Wspólnej, jak np. tworzenie instytucji kultury mniejszości narodowych i etnicznych – twierdzi Bernard Gaida i dodaje: – Mam wrażenie, że wyrównanie zabranych wcześniej środków jest zabiegiem, który ma odwracać uwagę od postulatu, który od wielu lat nie jest realizowany, czyli generalnego zwiększenia kwoty wsparcia na mniejszości narodowe i etniczne w Polsce. Chcę też zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt. W Polsce zarejestrowanych jest i uznanych 13 mniejszości narodowych i etnicznych, które są różnych wielkości i mają różne potrzeby. Jeśli jednak kwotę ok. 16 milionów podzielimy równo na wspomniane 13 mniejszości, to średnio na jedną wypada trochę ponad milion zł, za które mają realizować zadania mające wspierać ich kultury i języki. Jak widać, 16 milionów zł w skali roku, jak na tak duży kraj, jakim jest Polska, to nie jest szczególnie wiele. Dlatego postulat o generalne zwiększenie kwoty finansowania nadal musi być głośno formułowany przez stronę mniejszościową.

 

Krzysztof Świerc

Show More