Część 5 – Chorzów
W Polsce kwintesencją górnośląskiego klubu piłkarskiego pozostaje KS Ruch Chorzów. Z 14 tytułami mistrzowskimi, „Niebiescy” są wicemistrzami Polski, razem z Górnikiem Zabrze, i mogą poszczycić się niezwykłą historią klubu. Jednak niegdyś najnowocześniejszy stadion w Polsce w Chorzowie od dawna popada w ruinę, a droga do nowego jest długa.
Bardzo górnośląski klub
Ponad 105-letnia historia klubu może zostać tu jedynie krótko wspomniana. Ruch został założony 20 kwietnia 1920 roku przez działaczy plebiscytowych i niektórych zawodników Bismarckhütter Ballspiel Club BBC. Klub ten stał się jednym z najsilniejszych w międzywojennej Polsce (pięciokrotny mistrz), częściowo dzięki legendarnemu napastnikowi Ernestowi Wilimowskiemu, a także był jednym z założycieli Ekstraklasy w 1927 roku. Wraz z zajęciem Chorzowa we wrześniu 1939 roku, Ruch został rozwiązany jako polski klub, ale wielu zawodników mogło kontynuować karierę w „Bismarckhütter SV 99”. Po 1945 roku Ruch został reaktywowany. Niektórzy piłkarze, którzy grali w Ruchu przed 1939 rokiem i w BSV w czasie wojny, pozostali w klubie (w tym Walter Brom i Gerard Wodarz). Inni nie przeżyli wojny, a niektórzy, jak Wilimowski, nigdy nie wrócili do ojczyzny. Jako klub hutniczy, Ruch miał trudności z rekrutacją dobrych zawodników w PRL, ponieważ nie był w stanie płacić podobnie wysokich pensji jak kluby górnicze, takie jak Górnik. Mimo to Ruchowi udało się zdobyć dziewięć tytułów mistrza Polski i trzy puchary w latach 1951-1989. Na arenie międzynarodowej Ruch dotarł do ćwierćfinału Pucharu Europy i Pucharu UEFA w 1973 i 1974 roku. Po przełomie ustrojowym Ruch, podobnie jak inne górnośląskie kluby, zmagał się z problemami finansowymi. Wpłynęło to również na jego sytuację sportową. Chociaż „Niebiescy” zdołali utrzymać się w Ekstraklasie przez większość czasu, po trzech kolejnych spadkach od 2016 roku, klub musiał ciężko pracować, aby wrócić na szczyt. Ruch gra obecnie na zapleczu Ekstraklasy, w 1. Lidze.
Ruch Chorzów i jego kibice jasno deklarują swoją górnośląską tożsamość. Jej częścią jest także klubowa maskotka, którą jest „Adlerek”, oraz grono kibiców, które działa również w Niemczech. Założony w 2004 roku K.S. Ruch Chorzów Fan Club Deutschland, między innymi, opiekuje się grobem Wilimowskiego i zbiera datki, aby umożliwić ponowny pochówek legendy Ruchu 30 sierpnia 2025 roku.
Kiedyś najnowocześniejszy stadion w Polsce
Pierwszy tytuł mistrzowski Ruchu zdobyty w 1933 roku skłonił wówczas samodzielną gminę Wielkie Hajduki/Bismarckhütte (włączoną do Chorzowa dopiero 1 kwietnia 1939 roku) do budowy nowego stadionu. W latach od lipca 1934 do września 1935 roku powstał najnowocześniejszy wówczas stadion w Polsce, z 40 tysiącami miejsc siedzących. Stalowa trybuna główna była szczególną atrakcją jak na tamte czasy. Samonośny dach bez filarów zapewniał doskonały widok na mecz. Szczególnym elementem jest chronometr szwajcarskiej firmy Omega. Trafił on na stadion Ruchu jako upominek promocyjny 21 maja 1939 roku. Zachował się do dziś w nienaruszonym stanie dzięki zegarmistrzowi klubu, Augustynowi Ferdzie. Ukrył on zegar po wybuchu II wojny światowej, dzięki czemu po 1945 roku ponownie zdobił stadion.
Foto: privat
Po 1945 roku stadion przeszedł kilka modernizacji. Zainstalowano m.in. oświetlenie i ogrzewanie boiska. Pomimo tych ulepszeń, braki techniczne stały się na tyle poważne, że ostatni mecz ligowy odbył się w listopadzie 2022 roku (1:0 z GKS-em Katowice). Od tego czasu Ruch musiał rozgrywać mecze domowe w Gliwicach lub na Stadionie Śląskim.
Kwestia polityczna o zasięgu krajowym i lokalnym
Budowa nowego stadionu od dawna jest tematem dyskusji. Były prezydent miasta obiecywał ją czterokrotnie, ale inwestycja nigdy nie doszła do skutku. W kampanii wyborczej do parlamentu w 2023 roku premier Morawiecki zadeklarował 100 milionów złotych na stadion, ale nowy rząd promuje sport masowy. Chorzów musi teraz radzić sobie sam.
Frustracja narastała, więc ekonomista Szymon Michałek, sam należący do środowiska Ruchu, założył własny komitet wyborczy i wystartował w wyborach na prezydenta miasta. Z żądaniem budowy nowego stadionu uzyskał 39,13% głosów rady miasta i został wybrany na prezydenta w 2024 roku, zdobywając 54,7% głosów w pierwszej turze. Rozbiórka starego stadionu rozpoczęła się w sierpniu 2025 roku. Plan zakłada budowę specjalnej areny piłkarskiej dla 22 000 widzów na dawnym terenie przy ul. Cichej 6, z możliwością rozbudowy, ale budowa nadal stanowi duże przedsięwzięcie finansowe dla borykającej się z problemami finansowymi gminy.
Rekord na stadionie zapasowym
Ruch rozgrywa obecnie swoje mecze domowe na Stadionie Śląskim. Jednak legendarny stadion liczący 54 378 miejsc jest również wykorzystywany do organizacji zawodów lekkoatletycznych i dużych koncertów. Często koliduje to z harmonogramem meczów i negatywnie wpływa na murawę. Co więcej, stadion jest po prostu zbyt duży do normalnych rozgrywek ligowych. Tym bardziej za Ruchem i jego kibicami przemawia fakt, że mecz z Wisłą Kraków, rozegrany 22 lutego 2025 roku, obejrzało łącznie 53 293 widzów. Była to najwyższa frekwencja w polskich rozgrywkach ligowych od ponad 50 lat! Nic chyba lepiej nie świadczy o wielkości tego niezwykłego klubu.
Kolejne artykuły z serii:
Nowe areny, stare tradycje: Część 6 – Tychy
Nowe areny, stare tradycje: Część 4 – Katowice
Nowe areny, stare tradycje: Część 3 – Gliwice
Nowe areny, stare tradycje: Część 2 – Bytom
Nowe areny, stare tradycje: Część 1 – Zabrze