Uczestnicy ostatniego posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych, które odbyło się w Warszawie. Foto: MSWiA

21 grudnia w Warszawie odbyło się ostatnie w tym roku spotkanie Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych. Wśród szeregu poruszonych tematów kluczową sprawą była kwestia podziału przez ministerstwo dotacji przyznanych na rok 2017. Te z mniejszości, które liczyły na otrzymanie większego wsparcia, spotkał zawód, bo takiego prezentu pod choinkę nie dostały. Co gorsza, ogólna kwota dotacji została obniżona – ku zaskoczeniu nie tylko przedstawicieli mniejszości.

 

W trakcie ostatniego posiedzenia Komisji Wspólnej przedstawiciele mniejszości narodowych i etnicznych żyjących w Polsce zostali poinformowani m.in. przez urzędników Ministerstwa Edukacji Narodowej o tym, jak będzie wyglądało nauczanie języków poszczególnych mniejszości w świetle uchwalonej reformy systemu oświaty (o czym pisaliśmy na łamach ostatniego wydania „Wochenblatt.pl”). Ponadto dyskutowano o nowelizacji ustawy dotyczącej Instytutu Pamięci Narodowej, który ma otrzymać dodatkowe zadania, natomiast przedstawiciele Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) przedstawili sprawozdanie na temat zabezpieczenia m.in. mniejszości przed infiltracją ze strony zagranicznych tajnych służb.

 

Dotacje

 

Największe zainteresowanie wzbudził jednak dokonany przez MEN podział dotacji na działalność poszczególnych organizacji mniejszości. Przypomnijmy zatem, że w 2016 roku mniejszości narodowe i etniczne żyjące w Polsce otrzymały bezpośrednią dotację w wysokości ok. 15 mln zł, a przydzielone środki zostały na ogół wykorzystane na działalność kulturalną mniejszości oraz finansowanie działalności ich stowarzyszeń. Należy zauważyć, że środki te nie obejmują np. subwencji oświatowej przeznaczonej na nauczanie języków mniejszości, która jest przekazywana bezpośrednio samorządom.

 

Nie było prezentu od ministra

 

Przedstawiciele mniejszości mieli nadzieję, że w 2017 roku nastąpi podwyższenie sumy dotacji, mimo że państwo polskie realizuje właśnie szereg kosztownych projektów  socjalnych i inwestycyjnych, np. program wspierania rodzin poprzez wypłacanie 500 zł miesięcznie na każde dziecko czy też dopiero co rozpoczęty program budowy mieszkań. Mimo to przedstawiciele mniejszości byli zdania, że dotacje Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji powinny przynajmniej pozostać na tym samym poziomie co w ubiegłym roku. Ostatnie posiedzenie Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych nie potwierdziło jednak tych oczekiwań.

 

Sytuacja mniejszości uległa wręcz pogorszeniu, gdyż wysokość dotacji spadła poniżej 12 mln zł, przy czym niezupełnie było wiadomo, czy rzeczywiście nastąpiło cięcie. – Mianowicie, podczas posiedzenia wydawało się, że są problemy z uzgodnieniem stanowisk w samym ministerstwie, gdyż lista projektów objętych dotacjami przewiduje jednoznacznie cięcia, jednak minister Sebastian Chwałek odpowiedzialny za sprawy mniejszości powiedział, że zatrzyma nierozdzielone środki w wysokości ok. 3 mln zł tylko po to, by na przestrzeni roku 2017 wydać je na konkretne projekty – mówi Rafał Bartek, współprzewodniczący Komisji Wspólnej i zarazem szef opolskiego towarzystwa Niemców.

 

Wygrani i przegrani

 

Sytuacja nie jest więc całkowicie jednoznaczna, podobnie jak niejasna wydaje się kwestia  rozdzielenia pozostałych 3 mln zł. Tym bardziej że, jak mówi Rafał Bartek, eksperci chyba raczej przypadkiem całkowicie wykreślili z planu finansowania niektóre projekty, a w innych przypadkach dokonali jedynie nieznacznego obniżenia przyznanych kwot. Np. Związek Stowarzyszeń Niemieckich Warmii i Mazur otrzyma dofinansowanie na festyn letni, podobnie jak mniejszość niemiecka z Piły na zorganizowanie obchodów jubileuszu 25-lecia istnienia. Natomiast Związkowi Stowarzyszeń Niemieckich w Polsce (VdG) nie przyznano środków na organizację koncertów w roku 2017. Także Związek Młodzieży Mniejszości Niemieckiej, który w tym roku obchodzi swoje 25. urodziny, nie został uwzględniony przy podziale środków, jeśli chodzi o dofinansowanie jubileuszowych uroczystości.

 

Również w zakresie ogólnej działalności poszczególne organizacje zakładają, że pula środków się zmniejszy, bo nie tylko Towarzystwa Społeczno-Kulturalne Niemców działające w poszczególnych województwach, lecz także m.in. Niemieckie Towarzystwo Oświatowe czy Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej muszą się liczyć z tym, że będą miały do dyspozycji mniej pieniędzy.

 

Sprzeciw

 

Jako że dokonany podział funduszy oraz domniemane zatrzymanie reszty dotacji wzbudziły niezadowolenie przedstawicieli mniejszości, w trakcie posiedzenia Komisji Wspólnej ostatecznie postanowiono, że mniejszości powinny mieć prawo wnieść sprzeciw wobec sposobu rozdzielenia funduszy, aby ich organizacje miały możliwość jeszcze raz konkretnie wskazać, które projekty kulturalne należy ich zdaniem potraktować priorytetowo. Prócz tego ma zostać zabezpieczona działalność stowarzyszeń w 2017 roku. Mniejszości mają teraz czas do 16 stycznia na wniesienie takiego sprzeciwu, po czym grupa ekspertów ministerstwa jeszcze raz zastanowi się nad sposobem rozdzielenia pieniędzy.

 

Redakcja „Wochenblatt.pl” będzie trzymać rękę na pulsie.

 

Rudolf Urban